IV. Praca, wiedza i władza we współczesnym kapitalizmie
Serdecznie zapraszamy do udziału w czwartej, międzynarodowej konferencji naukowej z cyklu „Społeczne granice pracy”, zatytułowanej „Praca, wiedza i władza we współczesnym kapitalizmie”, która odbędzie się 25 i 26 października 2018 roku w Gdańsku.
Organizatorem wydarzenia jest Sekcja Socjologii Pracy Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, inicjator i główny podmiot prowadzący trzy poprzednie edycje konferencji.
Koncepcja, tego zapoczątkowanego w 2014 roku i cieszącego się międzynarodowym uznaniem cyklu konferencyjnego, opiera się na ciągłej dyskusji nad znaczeniem i społecznymi granicami ludzkiej pracy. Celem jest nieustające poszerzenie pola teoretyczno-praktycznej refleksji nad znaczeniem pracy w kontekście lokalnych, narodowych i globalnych przemian w wymiarze ekonomicznym, politycznym, społecznym i kulturowym. Konferencja stawia sobie ambitny cel wieloparadygmatowej debaty uwzględniającej wielorakie tradycje teoretyczne i szerokie spektrum różnorodnych metodologicznie badań empirycznych.
Kolejna – czwarta – odsłona cyklu koncentrować się będzie na zagadnieniach władzy oraz wiedzy a także ich osadzenia w problematyce pracy. Interesować nas będą zwłaszcza te aspekty stosunków pracy, które toczą się w kontekście szeroko pojętych debat nad współczesną gospodarką opartą na wiedzy. Pytania jakie chcemy postawić to między innymi:
- Jaka jest rola wiedzy w procesach gospodarczych i społecznych w miejscu pracy?
- Jakie rodzaje wiedzy odgrywają kluczową rolę w procesach pracy?
- Jak przebiega praca wytwarzająca i operująca wiedzą?
- Czy podział na prace umysłowe i fizyczne jest trafny i zasadny?
- Jakie reguły rządzą wiedzą – rozumianą jako zasób ekonomiczny – w nieformalnych strukturach pracy odbywającej się poza stosunkami rynkowymi?
- Czy i do jakiego stopnia wiedza jest autonomicznym źródłem nowej wartości?
- Jakie relacje wiążą tradycyjnie pojmowaną pracę zarobkową z innymi aktywnościami takimi jak prosumpcja, działalność prod-userów czy dystrybutorów informacji (np. w sieciach p2p)?
- Czy wiedza staje się obiektem własności tylko w wyniku działania Praw Własności Intelektualnej?
- Jaki jest związek wiedzy z władzą w kontekście procesów pracy?
- Jak w nowych konstelacjach kształtują się stosunki władzy na linii właściciel – menadżer – pracownik najemny?
- Jak nowe sposoby świadczenia i organizacji pracy prowadzą do zamazywania granicy między pracą a czasem wolnym?
- Jaką rolę w stosunkach pracy odgrywa destandaryzacja czasu i miejsca pracy?
- Jaką rolę we współczesnych stosunkach pracy odgrywają automaty i maszyny (np. w kontekście tego co Niemcy nazywają Przemysłem 4.0)?
- Jak gospodarka cyfrowa oddziałuje na powiązane z pracą relacje klasowe, płciowe oraz rasowe?
- Jaka jest przyszłość procesów pracy, stosunków władzy oraz czasu pracy?
W centrum naszych zainteresowań znajdzie się zatem praca oparta na wiedzy, wytwarzająca wiedzę i operująca wiedzą uwikłana w różne konteksty stosunków panowania i władzy. Tak zarysowana problematyka pozwala – jak sądzimy – wyjść poza perspektywę krajów wysoko uprzemysłowionego centrum, oraz poza punkt widzenia oficjalnie zatrudnionych oraz opłacanych pracowników. Współczesne studia nad pracą reprodukcyjną, emocjonalnymi składnikami pracy, mikropracą świadczoną przez internet, globalnymi łańcuchami dostaw i utylizacji czy gospodarką ukrytą pozwalają powiązać te wątki z szerszymi kontekstami genderowymi, rasowymi, etnicznymi oraz klasowymi.
Korzystając z zebranych dotychczas doświadczeń zamierzamy włączyć do naszych debat perspektywę Związków Zawodowych. Wzorem poprzedniej edycji konferencji planujemy debatę z udziałem przedstawicieli głównych central związkowych. Po raz pierwszy zaś planujemy panel naukowy poświęcony wyłącznie roli organizacji związkowych we współczesnych stosunkach pracy.
Celami konferencji są:
1. Refleksja nad pracą w kontekście różnych typów dostępnego zatrudnienia ze szczególnym uwzględnieniem fragmentacji czasu pracy pojawiającej się chociażby w wyniku pośrednictwa platform cyfrowych.
2. Dyskusja wokół problemu technologicznego bezrobocia, pojawienia się chałupniczej produkcji w postaci druku 3D, rosnącego znaczenia pracy algorytmów matematycznych i robotów oraz ich spodziewanych społecznych konsekwencji.
3. Powiązanie problematyki digitalizacji pracy (i gospodarki w ogóle) z szerszym kontekstem społecznym za pomocą poszukiwania ogólnospołecznych konsekwencji atomizacji, fragmentaryzacji i destandaryzacji pracy.
4. Kontynuowanie dyskusji nad definicją pracy oraz typologiami pracy. W tej edycji szczególne miejsce zajmuje problem użyteczności podziału na pracę umysłową i fizyczną (czy intelektualną i manualną), materialny i pozamaterialny aspekt pracy, pracę produkcyjną i nieprodukcyjną, pracę widoczną i niewidoczną oraz pracę formalną i nieformalną.
5. Dalsze rozwinięcie podjętych podczas poprzedniej edycji konferencji refleksji na temat roli socjologii pracy we współczesnym społeczeństwie ze szczególnym uwzględnieniem kształtowania relacji pracowniczych w gospodarce zaawansowanej technologicznie.
6. Dalsze otwarcie na praktyczny wymiar publicznej obecności socjologii pracy w postaci naukowej i praktycznej debaty nad rolą ruchu związkowego ze szczególnym uwzględnieniem kontynuacji zapoczątkowanego w Katowicach cyklu „Praca i dialog społeczny w Polsce”.
Językiem konferencji jest przede wszystkim język angielski. Wybrane panele mogą odbywać się po polsku lecz preferujemy debatę w języku, który będzie zrozumiały dla licznych zagranicznych gości.
„Społeczne granice pracy. Praca, wiedza i władza we współczesnym kapitalizmie – zadanie finansowane w ramach umowy 769/P-DUN/2018 ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę”
